بررسی نمونه رأی اعتراض ثالث در دیوان عدالت اداری با استناد به ماده ۵۷ اصلاحی

اعتراض ثالث در دیوان عدالت اداری یکی از ابزارهای مهم برای حمایت از حقوق افرادی است که بدون حضور یا دخالت آنان، رأیی صادر شده که به منافعشان لطمه وارد کرده است. ماده ۵۷ اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۴۰۲) شرایط و مهلت طرح این اعتراض را مشخص کرده است. در این مطلب، نمونه‌ای از رأی پذیرش اعتراض ثالث را بررسی می‌کنیم که به نقض رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری رشت انجامیده است.متن دادنامه در زیر درج شده است.

نمونه رای اعتراض ثالث در دیوان عدالت اداری با وکالت مسعود فریدنی

دادنامه شماره 140431390001357483 مورخ 1404/6/8

مرجع رسیدگی : شعبه 36 تجدید نظر دیوان عدالت اداری

معترض ثالث:

1- آقای — فرزند – 2 خانم — فرزند —با وکالت آقای مسعود فریدنی فرزند عبد المحمد به نشانی تهران، میدان فردوسی، خیابان انقلاب اسلامی روبروی خیابان استاد نجات اللهي ( ويلا ) ابتدای کوچه براتي پلاك 16 طبقه 6 واحد 11

طرف اعتراض ثالث : شهرداری رشت و…..

موضوع خواسته: اعتراض ثالث به رای شماره 2062363 تاريخ 1403/8/27 شعبه 36 تجدید نظر دیوان عدالت اداری گردشکار: شاکی دادخواستی به خواسته فوق تقدیم دیوان عدالت اداری نموده پس از ثبت در دبیرخانه دیوان از سوی معاون محترم قضائی دیوان به این شعبه تجدید نظر در دیوان عدالت اداری ارجاع شده است و پس از ثبت به کلاسه فوق در این شعبه ، تبادل لوایح انجام شده است شاکی ضمن درخواست نقض رای و تصمیم فوق به طور خلاصه در شرح شکایت بیان داشته است که در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری به دلایل بنده توجه نشده و حقوق قانونی بنده تضییع شده است. اینجانب در ساخت همه اصول سه گانه استحكام بنا شهرسازی و بهداشتی را رعایت کردم و سال 1402 پایانکار صادر شد اما مجدداً در سال 1403 اعلام شده تخلفاتی در سال 1392 داشته ایم و مفاد رأی بدوی و تجدید نظر انطباق ندارد همچنین طبق قانون اجازه تأسيس مرکز آموزشی در فضای مسکونی برای آموزشگاه زبان داریم طرف شکایت در پاسخ به موجب لایحه دفاعیه که در دفتر این شعبه ثبت شده اعلام کرده کلیه تصميمات متخذه و اقدامات انجام شده در خصوص موضوع شکایت منطبق بر مقررات مربوطه و ماده ۱۰۰ قانون شهرداری و تبصره های ذیل آن میباشد و تقاضای تایید و ابرام رای مورد اعتراض و رد تجدید نظر خواهی مورد را داریم هیات قضائی شعبه 36 تجدید نظر دیوان عدالت اداری با بررسی شکایت شاکی و ادله ابرازی و مشاوره فى ما بين قضات شعبه ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نمایند.

رای دیوان

در خصوص شکایت شاکی به خواسته فوق با بررسی مفاد دادخواست تقدیمی و ضمائم و دلایل ابرازی با بررسی اوراق و محتویات پرونده و مدارک و مستندات ارائه شده اولا به موجب تبصره 2 الحاقی به ماده 3 قانون دیوان عدالت اداری مورخه 1402/2/10 رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از عمومی و خصوصی از آراء و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری موضوع بند (2) ماده 10 قانون دیوان مستقیماً در شعب تجدید نظر دیوان مطرح و مورد رسیدگی قرار میگیرند. ثانیا طبق ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده شهر با حریم آن باید قبل از هر اقدام عمرانی با تفکیک اراضی و شروع ساختمان از شهرداری پروانه اخذ نموده و مطابق مفاد پروانه اقدام به ساخت با عملیات عمرانی کند. بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری در مواردی که از لحاظ اصول شهرسازی با فنی با بهداشتی قلع تأسیسات و بناهای خلاف مشخصات مندرج در پروانه ضرورت داشته باشد یا بدون پروانه شهرداری ساختمان احداث با شروع به احداث شده باشد موضوع در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری مطرح و در صورت احراز ضرورت تخریب تمام یا بخشی از ساختمان طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۰ مذکور رای به تخریب آن قسمت صادر میشود و با عدم احراز ضرورت تخریب بر اساس تبصره های بعدی ماده 100 قانون شهرداری رای بر اخذ جریمه صادر می گردد که با عنایت به تخلفات گزارش شده کمیسیون ماده 100 رای به تعطیل مرکز آموزشگاه زبان صادر نموده است. با توجه به اینکه اولاً اساساً موضوع رأی بدوی کمیسیون ماده 100 شهرداری رشت به شماره 1/2/30632-1403/2/11 اعلام تخلف راجع به احداث کنسول غير مجاز به شارع افزایش زیربنا بیش از مساحت اعطا شده بنای مسکونی مازاد بر تراکم در کاربری مربوطه بوده در حالی که در رای تجدید کمیسیون ماده 100 رشت به شماره 1/3/549432-1403/5/19 اساساً وارد موضوعات رأی بدوی نشده و صرفا به موضوع تغییر کاربری از مسکونی به آموزشگاه زبان انگلیسی پرداخته است که خارج از موضوع خواسته بوده است چه اینکه در مورد استفاده از ملک به عنوان آموزشگاه زبان انگلیسی در پرونده کمیسیون اعلام تخلف نشده و رای در کمیسیون بدوی صادر نشده تا برای کمیسیون تجدید نظر صلاحیت اظهار نظر ایجاد کند و اظهار نظر کمیسیون تجدید نظر ماده صد رشت خارج از موضوع اعتراض به رأی بدوی بوده است و چنانچه شهرداری عقیده ای به تخلف استفاده کاربری در آموزشگاه زبان دارد در این مرحله حق اضافه کردن تخلف به پرونده را ندارد و میتواند اعلام تخلف جدید و با تشکیل پرونده جدید و اعطای حق دفاع جدید به مالک اقدام جداگانه نماید. ثانیاً حسب اعلام مالک و مستندات ابرازی برای ساختمان گواهی پایانکار به شماره 5902418-1402/9/18 صادر شده است اما اعلام تخلف مربوط به سال 1403 بوده و تاریخ وقوع تخلف را نیز سال 1392 اعلام نموده است و در لایحه دفاعیه شهرداری دفاع قابل قبولی در خصوص این تعارض ارائه نشده است ثالثاً در تخلفات اعلامی در رای بدوی و تجدید نظر صرفا به اعلام کلی متراز (23) متر) اكتفا نموده بدون اینکه هر تخلف و متراز آن به صورت جداگانه بررسی و درج شده باشد که چنین شیوه نگارش رای فاقد شرایط ارزیابی است و قابل تایید نیست. رابعاً ضرورت دارد از جهت مشرفیت برای همسایگان و مجاورین بررسی دقیق صورت پذیرد. که بدین نحو اقدام نشده است. خامساً بررسی کارشناسانه پیرامون احراز ضرورت تخریب و احراز اصول فنی و بهداشتی و شهرسازی انجام شود. همچنین رعایت ضوابط و مقررات ملی ساختمان مورد بررسی و اظهار نظر قرار گیرد و نظریه مهندس ناظر در فرایند رسیدگی ضمیمه گردد. سادسا بررسی دقیق پیرامون اینکه آیا در فرض اعمال تخریب تخلفات موضوع رای امکان بقای ساختمان در حدود پروانه و تراکم بدون بروز زیان به شاکی و بدون ایجاد گسست در سازه و ساختمان میسور میباشد یا خیر، انجام نشده است. بنا به دلایل فوق رأی معترض عنه به شماره 2062363 مورخ 1403/8/27 صادره از این شعبه نقض و مالاً ضمن نقض رای شماره 1403/5/19-1/03/549432 کمیسیون تجدید نظر ماده صد شهرداری رشت شکایت مطروحه معترضین ثالث وارد تشخیص و مستندا به ماده 57 و بند 4 ماده 63 قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام کمیسیون به رسیدگی مجدد ظرف مهلت 2 ماه با رعایت جهات ذکر شده صادر و اعلام مینماید. رأی صادره قطعی است.

مستشار شعبه 36 تجدید نظر دیوان عدالت اداری- رحمان افشار

مستشار شعبه 36 تجدید نظر دیوان عدالت اداری- سید مهدی هاشمی نژاد

مبانی حقوقی اعتراض ثالث

بر اساس ماده ۵۷ قانون دیوان عدالت اداری، هر شخص ثالثی که بدون دخالت در جریان دادرسی، حکمی علیه حقوق او صادر شده باشد، حق دارد ظرف دو ماه از تاریخ اطلاع اعتراض کند. اگر حکم از شعبه تجدیدنظر صادر شده باشد قطعی است و اگر از شعبه بدوی باشد، قابل تجدیدنظر خواهد بود.

تبصره ۱: امکان اضافه‌شدن مهلت در صورت وجود معذوریت قانونی یا شرعی.

تبصره ۲: امکان توقف اجرای حکم در صورت ورود خسارت غیرقابل جبران.

مطلب مرتبط: اعتراض ثالث در دیوان عدالت اداری 

نکات مهم در رأی صادره

1.  رأی کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ رشت خارج از موضوع رأی بدوی صادر شده بود.
2.  پایان‌کار ساختمان در سال ۱۴۰۲ صادر شده، در حالی که شهرداری تخلفی مربوط به سال ۱۳۹۲ را مطرح کرده بود.
3. در رأی کمیسیون، تخلفات و متراژها به‌طور مبهم ذکر شده بود.
4.  بررسی‌های کارشناسی لازم (فنی، بهداشتی، شهرسازی) انجام نشده بود.
5.  ضرورت بررسی مشرفیت و امکان بقای بنا رعایت نشده بود.

نتیجه‌گیری

دیوان عدالت اداری با پذیرش اعتراض ثالث و استناد به ماده ۵۷ قانون، رأی کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ شهرداری رشت را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد ظرف دو ماه اعاده کرد.

این نمونه رأی نشان می‌دهد که اعتراض ثالث می‌تواند ابزاری مؤثر برای احقاق حقوق مالکین و جلوگیری از تضییع منافع آنان در فرایندهای کمیسیون ماده ۱۰۰ باشد.

بیشتر بدانید: نمونه دادنامه اعتراض ثالث در دادگاه 

این مطلب در تاریخ 25 شهریور 1404 توسط مسعود فریدنی ( وکیل متخصص دعاوی شهرداری) با عنوان بررسی نمونه رأی اعتراض ثالث در دیوان عدالت اداری با استناد به ماده ۵۷ اصلاحی تدوین گردیده است.