مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع :مصادیق :ضمانت اجرا

مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع را اختصاراً مورد بررسی قرار می دهیم.

کلیات بحث

در قسمتی از ماده پنج قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران آمده است:

تغييرات نقشه هاي تفصيلي اگر بر اساس طرح جامع شهري مؤثر باشد بايد به تأييد مرجع تصويب كننده طرح جامع (شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران يا مرجع تعيين شده از طرف شوراي عالي) برسد.

درست است که تصویب طرح تفصیلی و تغییرات آن در صلاحیت کمیسیون موضوع ماده اخیر است اما این اختیار نباید به نحوی باشد که برنامه ریزی های انجام شده طی طرح جامع، بی اثر گردد و اهداف طرح جامع محقق نشود.

در قانون یاد شده، توضیحی در خصوص «اساس طرح جامع» ارائه نشده است.

با این حال شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در این باره مصوبه ای دارد که ذیلا درج می گردد.

دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر مصوب 1366/12/24

موارد ذیل در جلسه مورخ 1366/12/24 شورایعالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب رسید:

از آنجا که در تشخیص اساس طرح جامع موضوع ماده 5 قانون تأسیس شورایعالی شهرسازی و معماری ایران تاکنون ابهامات و اشکالاتی وجود داشته است دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر که مبتنی بر تعاریف مندرج در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظائف آن، مصوب بیست و دو اسفند 1351 می باشد ، به شرح ذیل پیشنهاد می‌گردد:

الف: کلیات محتوای نظری طرح جامع سرزمین که در تهیه طرح‌های جامع شهرها به عنوان مبانی به کار می‌رود به قرار زیر است:

1- ضرورت‌ها و برنامه‌های افزایش جمعیت و توسعه.

2- اولویت‌های ملی و اقتصادی و زیست محیطی بهره‌وری سرزمین و محدودیت‌های توسعه ناشی از آنها، مثل کمبود زمین و آب.

3- نقش و عملکرد اصلی شهر: صنعتی، کشاورزی، خدماتی، جهانگردی، مختلف و غیره.

4- برنامه‌های هماهنگ عمرانی بخش‌های عمومی و خصوصی.

5- ضرورت‌ها و مبانی دیگر.

ب: محتوای اصلی یا اساس طرح جامع شهر:

1- ساخت شهر (و توسعه):

1 – 1– مشخصات ساختی و کالبدی (مثل متمرکز، شعاعی، خطی، پیوسته، ناپیوسته و غیره).

2-1- تعیین حوزه عملکرد اصلی (کاربری‌های عمده و موثر شهر).

3-1- خطوط کلی یا نظام شبکه ارتباطی.

4-1- نظام تقسیمات واحدهای شهری (مثل مناطق و محلات و غیره).

5-1- تعیین عناصر ویژه و بافت‌های خاص و مناطق نوسازی و بهسازی.

2- جهات و حدود کلی توسعه و ظرفیت شهر:

1-2- احتمالات جمعیتی و ظرفیت جمعیت پذیری.

2 – 2- منابع و محاسبات ظرفیت زیربناهای شهری.

3-2- حدود کلی تراکم جمعیت شهر.

4-2- محدوده استحفاظی یا حریم شهر.

3- معیار ها و ضوابط و مقررات

1-3- سرانه مصارف مختلف و کاربری زمین.

2-3- استقرار عملکردهای مختلف در داخل واحدهای تقسیمات شهری ( مثل مناطق و محلات و غیره).

3- 3- چگونگی توزیع تراکم جمعیت.

4-3- عناصر ویژه و بافت‌های خاص و مناطق نوسازی و بهسازی.

5-3- حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی.

6-3- کلیات معماری سیمای شهری، بافت و ساختمان با توجه به سنن فرهنگی و ویژگی‌های اقلیمی

7-3- حفاظت محیط زیست.

تبصره 1- علاوه بر این در صورتی که نیاز به توضیحات کلی و موردی بیشتر باشد و به منظور راهنمائی کمیسیون ماده 5 رفع ابهام و اشکال و اختلاف نظر، موضوع تبصره ماده 7 قانون تأسیس شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در صورتی که خارج از چارچوب این دستورالعمل نباشد وزارت مسکن و شهرسازی می‌تواند راساً اقدام نماید.

تبصره 2- همان‌طور که نقشه‌های تفصیلی توسط مهندسین مشاور تهیه می‌شود، مطالعات لازم برای بررسی تغییرات نیز بایستی به وسیله مهندس مشاور یا دستگاه مشابه انجام شود. با تصویب این دستورالعمل، دستورالعمل مربوط به تشخیص نوع مغایرت‌های اساسی و غیر‌اساسی طرح‌های تفصیلی با طرح‌های جامع که در تاریخ 1362/2/15 به تصویب رسیده و کلیه دستورالعمل‌های مغایر دیگر لغو می‌گردد.

تخطی کمیسیون ماده 5 از اساس طرح جامع

چنانچه کمیسیون ماده 5 از مواردی که به عنوان اساس طرح جامع بیان شده اند، تخطی نمایند، تکلیف چیست؟

در این باره باید گفت کمیسیون یاد شده جزو مراجع دولتی است و باید جهت ابطال مصوبه مورد نظر در دیوان عدالت اداری شکایت نمود.

شایان ذکر است شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در مورد اعلام موارد مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع، مصوبات زیادی دارد.

با آرزوی اینکه سال 1404 سالی آکنده از سربلندی و بهروزی برای ایران و ایرانیان باشد متذکر می گردد این مطلب در واپسین روز سال 1403 توسط مسعود فریدنی ( وکیل متخصص دعاوی شهرداری ) در مورد دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر و مغایرت اساسی طرح تفصیلی با طرح جامع تدوین گردیده است.