ضوابط انتخاب اصلح در گزینش ، ضمن ارائه نمونه دادنامه ای از دیوان عدالت اداری به اختصار در زیر مورد بررسی قرار گرفته است.
ضمن رای صادره و در گردشکار آن می توانید مفاد و متن اعتراض به رای هیات گزینش که در تایید رای هسته گزینش آموزش و پرورش مبنی بر رد صلاحیت موکل صادر شده است را نیز ملاحظه نمایید.
بدون شک مطالعه، لوایح اعتراض به رای هسته و هیات های گزینش و نمونه آرا دیوان عدالت اداری به غنای اطلاعات و دانش حقوقی در این زمینه خاص حقوقی و دعاوی دیوان عدالت اداری کمک می نماید.
اما ضوابط انتخاب اصلح در گزینش چیست؟
ضوابط انتخاب اصلح در گزینش از مهمترین و در عین حال پرچالشترین بخشهای فرآیند استخدام در نهادهای دولتی و عمومی محسوب میشود.
مفهوم «اصلح بودن» که در کنار احراز صلاحیت عمومی و اختصاصی قرار میگیرد، اغلب با برداشتهای سلیقهای و تفسیری متفاوت همراه است.
همین مسئله موجب شده است که معیارهای گزینش نیروهای انسانی، بهویژه در نهادهای حاکمیتی، با نقدهای جدی از سوی متقاضیان استخدام و حتی نهادهای نظارتی مواجه شود.
در این مقاله، با تکیه بر قوانین و آییننامههای گزینش، به بررسی حقوقی و تحلیلی معیارهای انتخاب اصلح در فرآیند گزینش میپردازیم و در ادامه با معرفی نمونهای از آرای صادره از دیوان عدالت اداری، به چگونگی برخورد مراجع قضایی با تصمیمات هستههای گزینش میپردازیم.
این بررسی نشان میدهد که شفافسازی در تعریف «اصلح» و التزام به اصول قانونی در تصمیمگیری، ضرورتی انکارناپذیر در مسیر عدالت استخدامی و تضمین حقوق داوطلبان است.
در ادامه، یکی از نمونه آرا دیوان عدالت اداری در خصوص ضوابط انتخاب اصلح در گزینش را مطالعه خواهید کرد. این رأی که به درخواست یکی از متقاضیان استخدامی در آموزش و پرورش و با وکالت وکیل دادگستری، آقای مسعود فریدنی صادر شده است، بهخوبی نشان میدهد که هیئتهای گزینش باید در چارچوب قانون گزینش کشور، اصل ۱۶۶ قانون اساسی و اسناد حقوقی بالادستی اقدام به تصمیمگیری نمایند.
در بسیاری از موارد، مانند استخدامهای رقابتی، تبدیل وضعیت یا تمدید قرارداد، دستگاهها از این ضوابط برای تفکیک بین صرفاً «واجد صلاحیت بودن» و «اصلح بودن» استفاده میکنند؛ حال آنکه عدم شفافیت در ملاکهای انتخاب اصلح و عدم استناد دقیق به مواد قانونی، گاه به تضییع حقوق متقاضیان میانجامد.
ضوابط انتخاب اصلح در گزینش به مجموعهای از معیارها و ملاکها اشاره دارد که در فرآیند گزینش افراد در شرایط رقابتی (مانند استخدامهای رقابتی) برای تشخیص و انتخاب فردی که بیشترین صلاحیت و آمادگی را برای تصدی آن شغل دارد، استفاده میشوند.
وقتی از شرایط رقابتی بودن سخن رانده می شود به این معناست که ضوابط عمومی در مواردی که برای یک شغل یک متقاضی وجود داشته باشد و یا در موارد تبدیل وضعیت استخدامی و یا تمدید مدت اشتغال اعمال می شود .
این ضوابط فراتر از ضوابط عمومی گزینش هستند و به ارزیابی دقیقتر و تخصصیتر فرد میپردازند.
برای درک دقیقتر ابعاد این موضوع، رأی زیر از دیوان عدالت اداری را بخوانید که به صراحت بر لزوم رعایت مستندات قانونی و قابل دفاع بودن آرای گزینشی تأکید دارد:
نمونه رای دیوان عدالت اداری در خصوص ضوابط انتخاب اصلح در گزینش
دادنامه شماره 140331390002118129 مورخ 1403/9/3 شعبه 31 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
شاکی : — فرزند — با وکالت آقای مسعود فریدنی
طرف شکایت : وزارت آموزش و پرورش (دبیرخانه هیات مرکزی گزینش)
موضوع شکایت : اعتراض به رای هیات مرکزی گزینش وزارت آموزش و پرورش به شماره — مورخ —
گردش کار: وکیل شاکی دادخواستی به خواسته فوق تقدیم دیوان عدالت اداری نموده که پس از ثبت دبیرخانه به این شعبه ارجاع شده است.
در بخشی از دادخواست آمده است: در رای هیات مرکزی مشخص نشده است که دلیل رد موکل کدام یک از ضوابط هفت گانه مندرج در ماده دو قانون گزینش است و حتی به ماده دو هم استناد نشده است.
در حالی که طبق اصل ۱6۶ قانون اساسی یکی از اصول الزامي مهم صدور آراء قضایی، مستدل و مستند بودن آنهاست که مفاد آن در مورد هیاتهای اداری از جمله هسته و هیاتهای گزینش نیز جاری است همچنین در ماده ۲ سند امنیت قضایی آمده است. رای مراجع قضایی اداری و شبه قضایی باید مستقل موجه و مستند به مواد قانونی باشد.
عدم شرکت در انتخابات و در راهپیمایی ها در این باره توجه شود موکل ساکن روستا بوده و تا حد امکان در انتخابات شرکت نموده اند و با توجه به نوع کار روستا طبیعی است که ممکن است برخی از مواقع قادر به حضور در صندق اخذ رای نباشد دادخواست و ضمائم به طرف شکایت ابلاغ شده که ضمن ارسال پرونده استنادی در پاسخ اعلام کرده است.
مشارالیه از پذیرفته شدگان آزمون استخدام پیمانی آموزگاری سال ۱۴۰۲ بوده که جهت تعیین صلاحیت به هسته گزینش آموزش و پرورش استان کردستان معرفی شده است.
هسته گزینش به استناد بند ۲ ماده ۱۰ قانون گزینش راسا از انجام بررسی های لازم از طرق مقرر در ماده ۱۵ قانون بان شده در نتیجه با توجه به ارزیابی حضوری نامبرده را واجد شرایط جهت تصدی امر حساس تعلیم و تربیت و ضوابط انتخاب اصلح تشخیص نداده است.
پس از اعتراض شاکی هسته گزینش استان در مرحله اول پرونده نامبرده را مجددا بررسی و پس از انجام مذاکره حضوری مورخ —- رای بدوی را ابرام و ابلاغ نموده است.
سپس این هیات در رسیدگی به شکایت نامبرده در مرحله دوم تجدید نظر پس از بررسی مجدد پرونده، تصمیم متخذه هسته گزینش را وفق ضوابط تشخیص داده و ضمن ابرام آن مراتب عدم موافقت با استخدام مشارالیه را به نامبرده اعلام نموده است. اینک در وقت فوق العاده پرونده تحت نظر است.
با توجه به مفاد دادخواست و مستندات موجود در پرونده ختم رسیدگی اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح زیر مبادرت به صدور رای می شود.
رای شعبه
با عنایت به این که شاکی عضو بسیج است (برگ شماره 12 این پرونده) و از لحاظ اخلاقی و صداقت در گفتار و اعتقاد و التزام به ولایت فقیه نظام جمهوری اسلامی و قانونی اساسی و عمل به واجبات شرعی واجد شرایط عمومی گزینش تشخیص داده شده و صرف عدم شرکت در برخی از انتخابات و یا فعالیت های اجتماعی با توجه سکونت در روستا و فراهم نبودن شرایط کافی برای رد صلاحیت و نفی ضوابط انتخاب اصلح نمی باشد و موارد ضعف – با توجه به نوع استخدام – با اخذ تعهد اعطای فرصت و مذاکره ارشادی قابل جبران است بنابراین به استناد مواد 3، 11 و 63 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 اصلاحی مورخ 1402/2/10 مجلس شورای اسلامی، رای هیات مرکزی گزینش وزارت آموزش و پرورش نقض و رسیدگی مجدد به همان هیات واگذار می گردد.
این رای قطعی است.
محمود فریدونی فرد- رئيس شعبه 31 تجدید نظر دیوان عدالت اداری
سید توحید عاملی- مستشار شعبه 31 تجدید نظر دیوان عدالت اداری
بیشتر بدانید: بررسی ساده و کاربردی بندهای هفتگانه ضوابط عمومی قانون گزینش (ماده ۲) و آییننامه اجرایی
اگر احساس میکنید این اطلاعات میتواند برای شخص دیگری نیز مفید باشد، لطفاً در انتقال آن دریغ نکنید.
درباره نویسنده مقاله ضوابط انتخاب اصلح در گزینش
این مطلب در تاریخ 17 تیر 1404 توسط مسعود فریدنی (وکیل پایه یک دادگستری) تهیه شده و حاوی تحلیل حقوقی و نیز یک نمونه از نمونه آرای دیوان عدالت اداری در زمینه ضوابط انتخاب اصلح در گزینش میباشد.