هنگامی که کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری در رسیدگی به تخلفات ساختمانی رأی به اخذ جریمه صادر میکند، میزان این جریمه بر اساس ضرایب قانونی مشخصی تعیین میشود. یکی از مهمترین عوامل مؤثر در این ضرایب، موقعیت مکانی ملک است.
در تبصرههای ۲، ۳ و ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، موقعیت ملک بهصراحت بهعنوان یکی از معیارهای تعیین جریمه ذکر شده است. به عنوان مثال، تبصره ۲ ماده ۱۰۰ مقرر میدارد که در مورد اضافه بنای زائد بر پروانه ساختمانی واقع در حوزه اراضی مسکونی، کمیسیون میتواند در صورت عدم ضرورت قلع اضافه بنا و با توجه به موقعیت ملک از نظر مکانی — اعم از قرار گرفتن در خیابان اصلی، خیابان فرعی یا کوچه بنباز یا بنبست — رأی به اخذ جریمهای متناسب با نوع استفاده از فضای ایجاد شده و نوع ساختمان از نظر مصالح صادر کند.
بر اساس این تبصره، میزان جریمه نباید از حداقل یکدوم و حداکثر سهبرابر ارزش معاملاتی ساختمان برای هر مترمربع بنای اضافی بیشتر یا کمتر باشد. از همین رو، موقعیت مکانی ملک نقشی مستقیم در تعیین ضریب جریمه دارد.
به بیان سادهتر، در دو ملک با شرایط ساختمانی مشابه، ملکی که در بر خیابان اصلی قرار دارد، معمولاً جریمه بالاتری نسبت به ملکی در کوچه فرعی یا بنبست خواهد داشت. این تفاوت ناشی از ارزش موقعیت ملک و میزان بهرهبرداری اقتصادی آن است.
در تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری نیز موقعیت محلی ملک، یکی از معیارهای اصلی تعیین ضریب جریمه در موارد عدم احداث پارکینگ یا غیرقابل استفاده بودن آن معرفی شده است. چنانچه اصلاح وضعیت پارکینگ ممکن نباشد، کمیسیون با در نظر گرفتن موقعیت محلی ملک نسبت به تعیین جریمه اقدام میکند.
در نتیجه، میتوان گفت که موقعیت مکانی ملک، از ارکان اصلی در محاسبه و تعیین میزان جریمههای ماده ۱۰۰ شهرداری است و بیتوجهی به این عامل میتواند منجر به صدور رأیی غیرمنصفانه یا نادرست شود.
بیشتر بدانید: جریمه کمیسیون ماده صد چقدر است؟
نکته حقوقی از وکیل دعاوی شهرداری
در جریان رسیدگیهای کمیسیون ماده ۱۰۰، توجه به موقعیت مکانی ملک میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش میزان جریمه یا تعدیل آن داشته باشد. در مواردی که ملک در کوچه فرعی یا بنبست قرار دارد، میتوان با استناد به این موقعیت و مقایسه با املاک مشابه در خیابانهای اصلی، درخواست اصلاح ضریب جریمه یا تجدیدنظر در رأی صادره را مطرح کرد.
✍️ تنظیم و نگارش: مسعود فریدنی – وکیل دعاوی شهرداری_در تاریخ 7 آبان 1404
🔹 این مطلب توسط وکیل کمیسیون ماده 100 شهرداری با هدف آگاهیرسانی به مالکان و شهروندان درباره نحوه تعیین جریمه در کمیسیون ماده ۱۰۰ و اهمیت موقعیت مکانی ملک در آرای صادره منتشر میشود.