لزوم رعایت حقوق مکتسبه پروانه ساختمانی در مصوبات مراجع دولتی

عدم پذیرش اسناد عادی

حقوق مکتسبه پروانه ساختمانی با این فرض که شرایط قانونی صدور پروانه فراهم باشد و در نتیجه حق مکتسب واقعاً ایجاد شده باشد ، می بایست در تصمیمات و مصوبات مراجعی مانند کمیسیون ماده پنج در موقع تغییر در طرح تفصیلی و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در موقع تصویب طرح جامع شهر یا هر مصوبه موردی یا فراگیر دیگر مراعات گردد.

گفتنی است بسته به موضوع ممکن است مصادیق مختلفی برای حق مکتسب وجود داشته باشد ولیکن صدور پروانه ساختمانی با رعایت تشریفات قانونی ، مثال شایعی برای حقوق مکتسبه اشخاص است.

اداره حقوقی قوه قضاییه راجع به لزوم رعایت حقوق مکتسبه پروانه ساختمانی در موقع تصمیم گیری و گذراندن مصوبات مراجعی مانند شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و کمیسیون طرح تفصیلی ،نظریه ای صادر نموده که بویژه در موقع تدوین دادخواست دعاوی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبات مراجع پیش گفته یا هر نهاد دیگر قابل استفاده و استناد است هر چند که این نظریات صرفاً جنبه ارشادی دارند.

نظریه مشورتی شماره 725/99/7 مورخ 25/06/1399 در مورد حقوق مکتسبه پروانه ساختمانی

استعلام:  به استحضار می رساند اکثر شهرهای زیر پنجاه هزار نفر در استان قزوین که در طی سه دهه گذشته عمدتا از روستا به شهر تبدیل شده اند و اکثریت قریب به اتفاق در سنوات گذشته بر مبنای طرح هادی مدیریت گردیده اند فلذا بعضا در مواردی بعد از ابلاغ طرح جامع مشاهده گردیده که شورای عالی معماری و شهرسازی ( توضیح اینکه عنوان شورای عالی شهرسازی و معماری ایران صحیح است)  بدون در نظر گرفتن نظر شورای شهر در تصویب طرح جامع نسبت به کاهش محدوده خدماتی شهر اقدام نموده و این موضوع مشکلات عدیده ای را برای شهرداری ها به وجود آورده است . مثلا ملکی در طرح قبلی هادی در داخل محدوده شهری بوده و به منظور ساخت و ساز از شهرداری مجوز دریافت نموده و در مراحل پایانی ساخت از محدوده شهری برابر طرح جامع ابلاغی خارج گردیده است که این موضوع این شهرداری را در پاسخ استعاملات ادارات خدمات رسان به جهت اینکه داخل یا خارج بودن ملک مورد نظر در محدوده شهری را شرط واگذاری انشعاب می داند دچار مشکل ساخته است فلذا در پاسخ این استعلامات به ناچار این شهر داری در پاسخ به سوال استعلام عنوان می نماید که قبلا در داخل محدوده شهری بوده است که هیچ مشکلی از مراجعین و اهالی اراضی مذکور حلل نمی نماید لذا خواهشمند است با عنایت به موارد فوق الذکر ارائه طریق فرمایید روند رسیدگی به منظور حل مشکل این گونه اراضی به چه نحوی می باشد ؟ ۲- با عنایت به حقوق مکتسبه برای مالكین این گونه اراضی نحوه خدمات رسانی به اراضی که درخواست مجوز ساخت و ساز دارند نیز چگونه خواهد بود ؟

پاسخ : چنانچه ملکی طبق ضوابط و نقشه های طرح جامع ، هادی و یا تفصیلی در محدوده شهری قرار گرفته و بر این اساس مرجع صدور پروانه به طور قانونی در خصوص صدور پروانه ساخت اقدام نموده باشد ، و در فرض سؤال که ملک در مراحل پایانی ساخت می باشد و سپس به موجب مصوبه بعدی شورای عالی شهرسازی و معماری و کمیسیون ماده ۵ از محدوده خارج شده باشد ؛ بنا بر وجود اسباب و علل مشروع و قانونی در تحصيل حق ، ذينفع ( شخص دارای پروانه) دارای حقوق مکتسبه بوده و تغييرات بعدی طرح نمی تواند خللی به این حقوق مکتسبه وارد نماید . لذا شهرداری در پاسخ به استعلام نهادهای خدمات رسان باید اولا به سایقه ملک که در محدوده واقع بوده ، اشاره نماید ثانيا ، این سابقه را دلیلی بر ارائه خدمات شهری به اینگونه املاک بداند و نهادهای خدمات رسان نیز باید با محترم شمردن حقوق مکتسبه ، نسبت به ارائه خدمات لازم اقدام نمایند

شایسته ذکر است ، چنانچه ملکی در طرح قبلی در محدوده قرار داشته و در طرح جدید خارج از محدوده قرار گرفته ولی اسبابی برای تعلق حقوق مکتسبه موجود نیست ( مثلا اینکه پروانه ای صادر نشده ) ، شهرداری و سایر نهادها از باب صدور پروانه و سایر خدمات ، تكلdف قانونی نخواهد داشت .

ارتباط با وکیل امور شهرداری در دیوان عدالت

شما می توانید از هر نقطه از کشور جهت ارتباط با وکیل دعاوی شهرداری در دیوان عدالت اداری به منظور شکایت از مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ،کمیسیون ماده پنج و شهرداری ها در خصوص ابطال طرح های جامع و تفصیلی و نیز مصوبات موردی و یا عام الشمول(فراگیر) مراجع پیش گفته با شماره تلفن 09123978117 (به نام مسعود فریدنی وکیل پایه یک دادگستری ) تماس بگیرید.از ارائه مشاوره رایگان معذوریم.خدمات وکیل شامل ارائه مشاوره،تنظیم لایحه و دادخواست و قبول وکالت در دیوان عدالت اداری و دادگاه های حقوقی می باشد.

16 دیدگاه. Leave new

  • محمدرضا یزدان پناه
    2022-03-16 15:33

    سلام . کمیسیون ماده ۵ آیا موردی و تک به تک در باره طرح های جامع و تفصیلی شهر ها اظهار نظر می کند و رای می دهد ویا به طور کلی در مورد تضییع حق و حقوق مردمی نسبت به شهرداری و زمین های شهری که در طرح جامع و طرح تفصیلی یک شهر ، مورد بی توجهی واقع شده اند و از حقوق مکتسبه محروم مانده اند هم قابل طرح و دفاع هستند ؟

    پاسخ
    • مسعود فریدنی وکیل دعاوی
      2022-04-09 23:36

      درود و پوزش از بابت تاخیر در پاسخ دهی به واسطه مشغله کاری
      مصوبات کمیسیون ماده 5 هم به صورت موردی و شامل یک یا چند پلاک است و هم فراگیر.
      در هر دو مورد در فرض عدم رعایت حقوق مکتسبه مالکان و ذی نفعان می توان حسب مورد در شعب یا هیات عمومی دیوان عدالت اداری دادخواهی نمود.

      پاسخ
      • محمد
        2025-08-06 02:10

        باسلام و عرض ادب
        کوچه ای در روستا طبق طرح هادی سابق ۸ متری اجرا گردیده و ۲۳ نفر از اهالی دارای پروانه ساخت روی معبر ۸ متری می باشندو ساخت و ساز نموده اند و۱۴ نفر دارای پایان کار می باشند کلیه زیر ساخت ها و انشعابات روی معبر ۸ متری انجام گرفته که بنیاد مسکن و دهیاری در سال ۱۴۰۱بدون در نظر گرفتن حقوق مکتسبه اهالی و بدون مشارکت و رضایت اهالی اقدام به افزایش عرض معبر از ۸ متر به ۱۰‌متر کرده اند و اهالی پیگیر برطرف کردن مشکل ایجاد شده توسط بنیاد مسکن هستند ولی بنیاد مسکن اهمیتی به رعایت حقوق اهالی کوچه نمی‌دهد آیا با درخواست ابطال مصوبه دیوان به نفع اهالی به ۸ متری ماندن معبر رای میدهد
        ضمنا نامه ای از طرف دبیرخانه نظارت و پیگیری حقوق عامه به بنیاد مسکن ارسال شد ولی باز بنیاد مسکن هیچ اقدامی نکرده
        و هزینه وکیل جهت بر طرف کردن مشکل اهالی و ابطال مصوبه بنیاد چقده؟

        پاسخ
        • مسعود فریدنی
          2025-08-24 14:05

          سلام
          به نظر من حق مکتسب شما محرز هست منتها باید دید ضرورت فنی برای تعریض معبر هم وجود داشته یا خیر ، مهلت طرح دعوی و شرایط آن هم باید بررسی شود و… تماس بگیرید اگر صلاح می دانید تا قبل از اطلاع دقیق از موضوع و دیگر موارد نمی توان هزینه وکالت اعلام نمود
          من فرصت نمی کنم با شماره تلفن های درج شده در سایت، تماس بگیرم
          ارباب رجوع اگر صلاح بداند و اراده اعطای وکالت داشته باشد و شرایط کار مهیا باشد، کار را بر عهده می گیرم.

          پاسخ
  • حجت الە آبسالان
    2024-01-29 18:39

    سلام و عرض ادب
    آیا حقوق مکتسبە مشمول کاربری و تغییر کاربری می شود یا خیر؟

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2024-04-12 15:40

      درود بر شما
      دیر پاسخ میدم چون نمیرسم پیام ها رو به موقع ببینم.
      اگر حق مکتسبی از حیث صدور مجوز استفاده از ملک بر اساس کاربری آن ایجاد شده باشد، تغییرکاربری آن ملک می تواند موضوع دعوی ابطال قرار گیرد.

      پاسخ
  • مقدر
    2024-10-30 19:58

    سلام وقت بخیر ملکی قبل از انقلاب با مجوز ساخته و پایان کار نیز دارد…عقب نشینی هم انجام شده .. ولی اصلاح سند انجام نشده … درحال حاضر مجدد می‌خواهیم درخواست تخریب ونوسازی دهیم ..آیا میتوانیم براساس سند موجود درخواست داد یا باید حتما اصلاح سند انجام شود .. با سپاس

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2024-12-25 00:11

      سلام
      باید اصلاح سند انجام شود و قسمت عقب نشینی، از سند کسر گردد.

      پاسخ
  • عماد
    2024-11-04 22:06

    سلام وقت بخیر
    . ملک در طرح تفصیلی جدید کاربری اداری – انتظامی بوده و و در طرح‌های قبلی مسکونی بوده. آیا اجاره نامه اوقاف برای عرصه مسکونی و سند ششدانگ اعیانی ملک می‌تواند حقوق مکتسبه برای اعاده کاربری به مسکونی لحاظ شود؟

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2024-12-27 00:36

      سلام بر شما
      مطرح کنید ولی با توجه به رویه دیوان، احتمال رای گرفتن، ضعیف هست.با توجه به شرح سوال، ساختمانی در ملک دایر نشده، اگر ساختمانی با مجوز یا لااقل با رای ابقاء ماده صد می بود و یا پروانه ساختمانی صادر شده بود، می شد به رای گرفتن امیدوار بود.

      پاسخ
  • Hamed_naimipajoh@yahoo.com
    2024-11-11 11:05

    بنده یک زمینی در آستارا خرید کردم که بقل بار انداز آستارا بود قبل از خرید از شهرداری آستارا استعلام گرفتم در خصوص جامع شهر بودن و در طرح تفصیلی بودن که گفتن ۳۰ سال جامع شهر ولی زمین پر درخت بود بعد ۵ ماه گفتن سازمان بازرسی گیر داده کمیسیون ماده ۵ این زمین ها رو از طرح خارج کرده زمین من الان قیمتش یک پنجم خریدش گرچه پروانه نگرفته بودم

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2025-02-08 09:33

      در اثر گزارش غلط شهرداری، ضرر کرده اید و می توانید در این باره اقدام نمایید.

      پاسخ
  • فرشید الفتی
    2025-07-06 17:47

    سلام ملک بنده ، طبق نقشه قبلی کاربری مسکونی داشته، بر همین اساس نسبت به اخذ سند مالکیت با تأییدیه شهرداری از اداره ثبت اقدام نمودم ، لیکن در طرح بازنگری جدید عیناً ملک داخل محدوده و در مسیر تعریض معبر قرار گرفت است و از انتفاع خارج شده است.

    سوال بنده این است:
    آیا اخذ سند مالکیت شش دانگ مفروضی با نوع کاربری مسکونی از مصادیق حقوق مکتسبه هست یا فقط پروانه ساختمانی جز حقوق محسوب می شود.

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2025-07-08 15:27

      سلام
      خیر مواردی که فرمودید را حقوق مکتسبه به حساب نمی آورند الا صدور پروانه که حتی در این مورد هم مسائلی هست

      پاسخ
  • فرزاد
    2025-08-18 22:45

    سلام وقت بخیر
    بنده منزلی دارم که در روستا دینکان شیراز در قلب شیراز واقع شده بود که در سال 1359 اقدام به ساخت نموده ولی به دلیل بافت روستایی و قدیمی بودن منزل مجوز دهیاری موحود نمی باشد از همان زمان انشعابات وصل و محل سکنی بوده است . که در همین خصوص روستای دینکان طرح هادی در سال 1372 مصوب کرده که پلاک بنده نیز در طرح هادی واقع شده بود . متأسفانه در سال 1379 شورای عالی شهرسازی و معماری با تصویب طرح باغات پلاک بنده را در گروه 4 باغات قرار داد. بنده سابقا جهت ساخت منزل به شهرداری مراجعه کردم که اعلام کردند چون در طرح باغات هستید اجازه ساخت ندارید که پس از پیگیری های چند ساله نهایتاً کمیسیون ماده 5 و شورای برنامه ریزی استان کوچه منزل بنده را با ضابطه دو طبقه برای ساخت تصویب کرد .
    پس از این مصوبه به شهرداری برای پروانه مراحعه نمودم که یک فیش بابت ارزش افزوده ناشی از ثبیت و تعیین کاربری صادر نموده است
    حال سوال اینجاست با توجه به اینکه منزل بنده در طرح هادی مسکونی بوده و در حال حاضر نیز کمیسیون ماده 5 ضابطه مسکونی را تصویب نموده این چه ارزش‌افزوده ای شامل من شده ؟ آیا حقوق مکتسبه من تضییع نشده ؟
    اخیراً به کمیسیون ماده 77 مراجعه نمودم ولی متأسفانه رای به نفع شهرداری دادند.

    پاسخ
    • مسعود فریدنی
      2025-08-24 16:14

      سلام
      اگر کاربری ملک از باغات به مسکونی تغییر یافته، ارزش افزوده ایجاد شده و دریافت ارزش افزوده، مجاز و به تعبیر بهتر، تکلیف شهرداری است.
      استناد به حق مکتسبه تا زمانی که کاربری باغات در دیوان ابطال نشده باشه، معنایی ندارد زمان زیادی گذشته و احتمال رد دعوی ابطال تصمیم شورای عالی شهرسازی در دیوان به استناد تبصره 5 ماده 16 قانون دیوان عدالت اداری فراوان است می بایست زودتر اقدام می کردید هر چند که پروانه ساختمان یا لااقل رای ابقا بنا از کمیسیون های مواد 99 یا 100 هم در اختیار ندارید

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.