استفساریه تبصره ۱ ماده ۱ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی و باغها یکی از موضوعات مهم در حوزه حقوقی روستایی و اراضی کشاورزی است. این استفساریه در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۴۰۴ اعلام وصول شد و به پرسشی اساسی پاسخ داد:
آیا اراضیای که در زمان بازنگری طرح هادی روستاها به محدوده روستا الحاق میشوند، مشمول ضوابط تبصره ۱ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی هستند یا خیر؟
پاسخ استفساریه
بر اساس ماده ۳۰ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا، محدوده قانونی روستا شامل بافت موجود و گسترش آتی آن در دوره طرح هادی است. به همین دلیل، اراضیای که در زمان بازنگری طرح هادی به محدوده روستا الحاق میشوند، تابع ضوابط طرح هادی خواهند بود و از شمول ضوابط مقرر در قانون حفظ کاربری اراضی مستثنی هستند.
نتایج مهم استفساریه
۱. برای الحاق اراضی به محدوده روستا، نیازی به موافقت کمیسیون تبصره یک ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها وجود ندارد.
۲. در صورتی که اراضی به محدوده طرح هادی روستا الحاق شوند، پرداخت عوارض تغییر کاربری ویژه جهاد کشاورزی منتفی است.
مطلب مرتبط: هزینه تغییر کاربری در طرح هادی روستا
عین متن پرسش و پاسخ استفساریه
طرح استفساریه تبصره ۱ ماده ۱ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب 31/3/1374 و اصلاحی 1/8/1385 (تاریخ اعلام وصول: ۱۱/۶/۱۴۰۴)
استفساریه/ ماده واحده: آیا در زمان بازنگری طرح هادی روستاها توسط بنیاد مسکن اراضی که در زمان بازنگری طرح هادی به استناد تبصره ۵ ماده ۱ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب 31/3/1374 و اصلاحی 1/8/1385 به محدوده روستاها الحاق میگردد، مشمول ضوابط تبصره ۱ ماده ۱ قانون فوقالذکر خواهد بود یا خیر؟
پاسخ: خیر- به استناد ماده ۳۰ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 14/10/1384 محدوده روستا عبارت است از محدوده ای شامل بافت موجود روستا و گسترش آتی آن در دوره طرح هادی روستایی که با رعایت مصوبات طرحهای بالا دست تهیه و به تصویب مرجع قانونی می رسد لذا به استناد تبصره ۵ ماده ۱ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب 31/3/1374 و اصلاحی 1/8/1385 اراضی داخل محدوده قانونی روستاها دارای طرح هادی مصوب مشمول ضوابط طرح هادی بوده و از کلیه ضوابط مقرر در این قانون مستثنی هستند.
ارتباط با آییننامه اجرایی
این استفساریه هماهنگ با تبصره ۳ ماده ۱ آییننامه اجرایی اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی (اصلاحی ۸ فروردین ۱۴۰۳) است. با توجه به این تبصره:
طرحهای توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آنها پس از تصویب مراجع قانونی نیاز به اخذ مجوز از کمیسیون ندارند.
ایجاد شهرکهای مسکونی یا الحاق اراضی به محدوده شهرها نیز در صورت تصویب مراجع ذیصلاح، از پرداخت برخی عوارض معاف خواهند بود.
✅ بنابراین میتوان گفت که الحاق اراضی به محدوده روستاها در چارچوب طرح هادی روستایی، از فرآیندهای اداری پیچیده و پرداخت عوارض اضافی معاف است و این موضوع تأثیر مهمی بر مالکان اراضی و نیز روند توسعه روستاها دارد.
بیشتر بدانید: حکم تخریب کمیسیون ماده 99 و نقض آن در دیوان عدالت اداری
این مطلب در تاریخ 10 مهر 1404 توسط مسعود فریدنی ( وکیل پایه یک دادگستری) در مورد استفساریه تبصره ۱ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی و الحاق اراضی به محدوده روستا تدوین گردیده است.